δελφινι - Κητώδη
Φωτογραφία από χρήστη mandalariangirl στο Flickr.
Τον δεύτερο σε μέγεθος εγκέφαλο στον κόσμο τον διαθέτουν οι όρκες και ζυγίζει 6 κιλά. δελφινι είναι μόνο 2 από τα 12 είδη που έχουν παρατηρηθεί Δελφίνι στην Ελλάδα. Ρινοδέλφινο (Tursiops truncatus), Ζωνοδέλφινο (Stenella coeruleoalba), Κοινό Δελφίνι (Delphinus delphis), Σταχτοδέλφινο (Grampus griseus), Ζιφιός (Ziphius cavirostris), Φώκαινα (Phocoena phocoena), Ψευδόρκα (Pseudorca crassidens), Πτεροφάλαινα (Balaenoptera physalus), Φυσητήρας (Physeter δελφινι Ιχθύς macrocephalus) Ρυγχοφάλαινα (Balaenoptera acutorostrata), Μεγάπτερη φάλαινα (Megaptera novaeangliae), Στενόρυγχο δελφίνι (Steno bredanensis). Δελφίνια αναφέρονται από την ελληνική μυθολογία στο μύθο του Αρίωνα, όπως Δελφίνι επίσης και στην Οδύσσεια, ως έμβλημα στο πλοίο του Οδυσσέα που ο ήρωας έβαλε από ευγνωμοσύνη, γιατί ένα δελφίνι είχε σώσει το γιο του Τηλέμαχο από πνιγμό.
Θεωρείται ότι το είδος τους αναπτύχθηκε πριν από περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια, οπότε σύμφωνα με επιστημονικές θεωρίες, ένα χερσαίο θηλαστικό που Δελφίνι προσδιορίσθηκε ως αρχαιόκητος επέστρεψε στη θάλασσα. Θηλάζουν τα μικρά τους με δικό τους γάλα και τα ανατρέφουν με τρυφερότητα. Τα κητώδη έχουν μεγάλο εγκέφαλο.
Συγκινητικές ιστορίες για φιλία δελφινιού και ανθρώπου αναφέρει ο Ρωμαίος Πλίνιος, ενώ πολύ γνωστό είναι το μυθιστόρημα του Χέρμαν Μέλβιλ Μόμπυ Ντίκ Δελφίνι , σχετικά με το πλοίο που καταδιώκει τον ομώνυμο λευκό (αλφικό=albino) φυσητήρα. Μία ομάδα επιστημόνων από τα πανεπιστήμια Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας, Πουαντιέρ της Γαλλίας και Ντζαμένα στο Τσαντ, με προεξάρχοντα τον ερευνητή Ζαν Ρενό Μπουασερί, προτείνουν στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών μία νέα θεωρία, η οποία λέει ότι οι φάλαινες Δελφίνι και οι ιπποπόταμοι είχαν ένα κοινό πρόγονο, με ιδιαίτερη αδυναμία στο υγρό στοιχείο, που ζούσε πριν από 50 με 60 εκατομμύρια χρόνια. Από αυτό το είδος εξελίχθηκαν δύο κατηγορίες, τα πρώιμα κητώδη, τα οποία σταδιακά άρχισαν να ζουν στο νερό και μία άλλη ομάδα με ζώα, που μοιάζουν με τα σημερινα γουρούνια, τα οποία ονομάζονται ανθρακόθηρα (anthracotheres). Από αυτά, παρήχθησαν 37 διαφορετικά γένη, αλλά το μόνο του επέζησε είναι ο ιπποπόταμος. Σύμφωνα με τη θεωρία, ανάμεσα στις δύο κατηγορίες περιλαμβάνονται οι φάλαινες, τα δελφίνια, οι φώκαινες, καθώς και τα θηλαστικά με δίχηλες οπλές, όπως είναι τα βοοειδή, τα γουρούνια και οι καμήλες. Πέλαγος, Ινστιτούτο κητολογικών ερευνών . Γνωστή είναι η συνάντηση των στρατευμάτων του Μ.
Κάποια από αυτά δεν ζουν μόνιμα αλλά είναι επισκέπτες από τον ωκεανό. Καλύπτονται από ένα παχύ στρώμα λίπους, το οποίο τους προσφέρει μόνωση, ενώ τα βοηθά και στην κολύμβηση.
Ο μεγαλύτερος εγκέφαλος στον κόσμο ανήκει στον φυσητήρα (Physeter macrocephalus). Η ευφυής συμπεριφορά των κητωδών, η επικοινωνία τους, ο τρόπος που κοιμούνται αλλά και το μέγεθος του εγκεφάλου και η πολυπλοκότητα του εγκεφαλικού φλοιού κάποιων ειδών, τα έκαναν αντικείμενα μελέτης για τους επιστήμονες και αγαπητά στους ανθρώπους. Τα κητώδη είναι σαρκοφάγα και χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) τα μπαλενοφόρα κητώδη ή μυστακοκήτη ή μυστικήτη ή κοινώς φάλαινες, που έχουν μπαλένες αντί για δόντια, και με αυτές φιλτράρουν το νερό και συγκρατούν την τροφή τους.
Τα κητώδη είναι μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά άριστα προσαρμοσμένα στο περιβάλλον τους, στα οποία περιλαμβάνονται τα δελφίνια και οι φάλαινες. Χαρακτηριστικά οδοντοκήτη είναι τα δελφίνια. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 83 είδη κητωδών παγκοσμίως, μεταξύ αυτών πολλά είδη δελφινιών και φαλαινών.
Αλεξάνδρου με τις φάλαινες, τις οποίες χαρακτήρισαν ως πλωτά νησιά. Έτσι, η μεγάπτερη φάλαινα έχει επισκεφτεί το Τολό το 2001, τη Λευκάδα την επόμενη χρονιά, ενώ σύμφωνα με μαρτυρίες έχει παρατηρηθεί και στα ανοιχτά του Λακωνικού Κόλπου.
β) τα οδοντοφόρα κητώδη ή οδοντοκήτη. Τα θωρακικά πτερύγια βοηθούν επίσης στην κολύμβηση, το ουραίο χρησιμοποιείται για ώθηση, ενώ το ραχιαίο προσφέρει ισορροπία μέσα στο νερό.
Η πτεροφάλαινα με 20 μέτρα μήκος και η φώκαινα που φτάνει μόλις τα 1,60μ. Πρόσφατα εντοπίστηκε νέο είδος από Αυστραλούς ερευνητές.
Αναπνέουν με πνεύμονες και διατηρούν, όπως ο άνθρωπος, σταθερή τη θερμοκρασία του σώματός τους ανεξάρτητα από αυτήν του περιβάλλοντος. Ο εγκέφαλος των δελφινιών ζυγίζει περίπου 1,5 κιλά, δεδομένου ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος ζυγίζει 1,2 κιλά.
Δεν κοιμούνται ποτέ, αλλά ξεκουράζουν εναλλάξ τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου τους, ώστε, όταν το ένα ξεκουράζεται, το άλλο να εξασφαλίζει την αναπνοή.
